Jesteś tutaj

Regulamin BHP

Regulamin pracy studentów Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w laboratorium chemicznym w Katedrze i Zakładzie Chemii Medycznej
Aby zapewnić możliwie wysoki poziom bezpieczeństwa i zredukować do minimum konsekwencje ewentualnych wypadków, podczas pracy w laboratorium należy bezwzględnie stosować przepisy porządkowe, zasady bezpiecznej pracy oraz przepisy ochrony przeciwpożarowej.
Przepisy porządkowe:
1. Studenci zobowiązani są systematycznie, punktualnie uczęszczać na wykłady i ćwiczenia. Obecność na zajęciach jest obowiązkowa - usprawiedliwienie nieobecności następuje po okazaniu asystentowi prowadzącemu ćwiczenia zwolnienia lekarskiego.
2. Przed zajęciami należy zgłosić prowadzącemu zajęcia ewentualne problemy zdrowotne, które mogą mieć znaczenie ze względu na spodziewany kontakt z substancjami niebezpiecznymi.
3. Studentkom w ciąży lub karmiących piersią zabroniona jest:
a) praca w narażeniu na działanie czynników rakotwórczych i o działaniu prawdopodobnie rakotwórczym,
b) praca w narażeniu na działanie substancji chemicznych, niezależnie od ich stężenia w środowisku pracy: związki manganu, ołów i jego związki organiczne i nieorganiczne, rtęć i jej związki organiczne i nieorganiczne,
c) prace w narażeniu na działanie rozpuszczalników organicznych, jeżeli ich stężenie w środowisku pracy przekraczają wartości 1/3 najwyższych dopuszczalnych stężeń,
d) prace stwarzające ryzyko ciężkiego urazu fizycznego lub psychicznego np. gaszenie pożarów, udział w akcjach ratownictwa chemicznego lub usuwania skutków ich awarii,
Warunkiem zwolnienia z ćwiczeń laboratoryjnych jest okazanie asystentowi prowadzącemu ćwiczenia zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza medycyny pracy, o przeciwwskazaniu do wykonywania prac, o których jest mowa w pkt.3 a,b,c,d.
4. W laboratorium studenci mogą przebywać tylko w obecności prowadzącego zajęcia.
5. O każdorazowym wyjściu z pomieszczenia laboratorium student powinien powiadomić asystenta.
6. Nie należy:
a) wchodzić do laboratorium w odzieży wierzchniej,
b) zakłócać ciszy i spokoju w trakcie zajęć, należy wyłączyć telefon komórkowy na czas trwania ćwiczeń,
c) wykonywać czynności nie związanych bezpośrednio z wykonywanym ćwiczeniem
d) spożywać posiłków, pić napojów, żuć gumy w trakcie zajęć,
e) wynosić z pracowni bez zgody asystenta sprzętu laboratoryjnego i odczynników chemicznych,
f) palić papierosów w budynku.
7. Odzież wierzchnią należy zostawić w szatni na parterze, torby i teczki należy przechowywać w miejscu wskazanym przez asystenta.
Zasady bhp i ppoż. w laboratorium chemicznym:
1. Warunkiem, dopuszczenia do zajęć jest zapoznanie się studenta z:
a) regulaminem pracy, zasadami bhp i ppoż. obowiązującymi w laboratorium chemicznym,
b) tematami ćwiczeń oraz sposobami ich wykonania,
c) kartami charakterystyk substancji i preparatów niebezpiecznych używanych podczas ćwiczeń laboratoryjnych, zamieszczonymi na stronie internetowej Katedry
2. Zobowiązuje się studentów do bezwzględnego przestrzegania przepisów bhp i ppoż. oraz zaleceń zawartych w kartach charakterystyk o których mowa w pkt.1 c.
3. Podczas pracy w laboratorium obowiązuje noszenie odzieży ochronnej i środków ochron indywidualnych:
a) fartuchów z włókien naturalnych zapinanych na guziki lub wiązanych z tyłu (nie wolno używać fartuchów wykonanych z łatwopalnych włókien syntetycznych),
b) okularów ochronnych – na polecenia asystenta,
c) rękawic ochronnych - szczególnie podczas pracy z kwasami i ługami (należy okresowo je kontrolować, czy nie doszło do przeniknięcia niebezpiecznych substancji do ich wnętrza),
d) obuwia na niskim obcasie, najlepiej na podeszwie antypoślizgowej, z krytą cholewką (wierzchnia część buta),
4. Osoby noszące długie włosy powinny je krótko upiąć, gdyż istnieje ryzyko zapalenia włosów od palnika gazowego lub zanieczyszczenia ich chemikaliami. Na czas pracy w laboratorium zaleca się zdjąć biżuterię z palców. Niewskazane jest też używanie tzw. tipsów.
5. Przed rozpoczęciem zajęć należy:
a) sprawdzić czy stół laboratoryjny jest czysty i suchy, jeżeli nie - należy go wytrzeć,
b) odstawić przedmioty nie wykorzystywane podczas ćwiczeń w miejsce wskazane przez asystenta,
c) odczytać napisy na etykietach butelek z odczynnikami chemicznymi,
d) dokładnie obejrzeć szklaną aparaturę, sprawdzić stan szlifów, występowanie rys, niejednorodności szkła, wszelkie uszkodzenia należy zgłosić prowadzącemu zajęcia, brudne naczynia laboratoryjne należy umyć,
6. W przypadku stosowania elektrycznej aparatury pomiarowej należy:
a) ściśle przestrzegać instrukcji obsługi danych aparatów,
b) sprawdzić jakość połączeń elektrycznych i stosowane parametry,
c) należy przestrzegać wszelkich zaleceń wymaganych przy pracy z urządzeniami elektrycznymi ( nie obsługiwać mokrymi rękami, nie zdejmować osłon, nie wkładać przedmiotów przez otwory konstrukcyjne, nie zasłaniać otworów wentylacyjnych itp.).
7. Szczególnie ostrożnie należy postępować ze stężonymi ługami, kwasami oraz z substancjami łatwopalnymi i trującymi. Zabronione jest wlewanie wody do stężonego kwasu siarkowego.
8. Butelki, po pobraniu odczynnika z zakręconymi korkami należy odstawić na wyznaczone miejsce. Przy podnoszeniu cięższych butelek, ręka (bądź rękawiczka) musi być sucha.
9. Należy używać pipet z urządzeniami dozującymi (pompka).
a) nie wolno pobierać pipetą żadnych roztworów przez zasysanie ustami,
b) pipetę używaną po pobraniu stężonych kwasów lub zasad należy natychmiast przepłukać wodą,
c) ze względu na możliwość zanieczyszczenia odczynników nie należy przekładać ani też wyjmować pipetek z butelek z odczynnikami.
10. W przypadku rozlania, rozsypania odczynnika chemicznego należy niezwłocznie zawiadomić asystenta, który udzieli szczegółowych wskazówek, co do dalszego sposobu postępowania.
a) ciecze trudno lotne należy usunąć przy pomocy kawałków tkaniny lub ręcznika papierowego a zużyte materiały należy umieścić w pojemniku,
b) stężone kwasy należy stopniowo, bardzo ostrożnie rozcieńczać przez dodawanie wody i jednocześnie zobojętniać stałym węglanem wapnia lub sodu. Po całkowitym zobojętnieniu należy wytrzeć do sucha skażone miejsce, a zużyte materiały umieścić w pojemniku na odpady stałe niepalne.
c) ługi należy zneutralizować kwaśnym węglanem sodu.
11. Nie należy:
a) bezpośrednio wąchać otwartych pojemników zawierających lotne substancje chemiczne, a tylko za pomocą wachlowania ręka nad otworem naczynia,
b) próbować językiem odczynników chemicznych,
12.Wszelkie prace ze stężonymi ługami, kwasami oraz z substancjami łatwopalnymi i trującymi należy wykonywać pod włączonym dygestorium.
13. Podczas pracy pod dygestorium:
a) probówkę należy trzymać w specjalnym uchwycie
b) wylot ogrzewanych próbówek w płomieniu palnika należy kierować w stronę ściany,
c) nie wolno wyjmować i przenosić na stoły laboratoryjne butelek z odczynnikami chemicznymi,
d) nie należy nachylać się nad naczyniami z ogrzewanymi płynami, roztworami chemicznymi, jak również wkładać głowy pod dygestorium
14. Roztwory po wykonaniu ćwiczeń należy wlewać do specjalnie oznakowanych butelek lub kanistrów wg zaleceń asystenta.
15. Stłuczone szkło laboratoryjne należy wyrzucać do specjalnych oznakowanych pojemników.
16. Po zakończeniu ćwiczeń należy zrobić porządek, zmyć blat stołu laboratoryjnego, umyć używane szkło, sprzęt laboratoryjny i pojemniki z odczynnikami ustawić w miejscu ich przechowywania,
17. Przed opuszczeniem laboratorium należy starannie umyć ręce.
18. Wszystkie wypadki, nawet lekkie skaleczenie należy zgłosić asystentowi.
Postępowanie w nagłych wypadkach:
O każdym wypadku należy powiadomić asystenta  
Skaleczenie
Przy zwykłych skaleczeniach ranę należy delikatnie oczyścić, zdezynfekować i założyć opatrunek. Bardzo nieprzyjemne w skutkach mogą być skaleczenia spowodowane wbiciem w dłoń szklanej kapilary. Na skórze widoczny jest maleńki ślad (jak po wbiciu igły), ale wewnątrz rany mogą tkwić drobniutkie odłamki szkła. Konieczna jest wówczas pomoc lekarska. Pierwsza pomoc w skaleczeniach oczu polega na usunięciu szkła poprzez długotrwałe przemywanie oczu roztworem soli fizjologicznej (0,9% NaCl) lub wodą przy szeroko rozwartej powiece, pamiętając jednak, aby strumień wody nie był zbyt silny.
Zdrowe oko powinno być w czasie przemywania zamknięte (zasłonięte). Nie należy wyjmować odłamków wbitych w tkankę. Nie wolno pocierać oka. Nałożyć na oko jałowy opatrunek i udać się do lekarza.  
Oparzenie termiczne
Pierwsza pomoc w przypadku każdego oparzenia polega na ochładzaniu uszkodzonego miejsca dużą ilością bieżącej zimnej wody, nawet przez kilkanaście minut. Miejsca oparzonego nie wolno smarować maścią ani kremem, lecz tylko zabezpieczyć jałowym opatrunkiem. Przy oparzeniu II stopnia pojawiają się pęcherze wypełnione płynem, których nie wolno samodzielnie przekłuwać. Przy oparzeniach III lub IV stopnia lub dużych części ciała (np. cała dłoń ) należy wezwać pogotowie lub udać się do lekarza.  
Oparzenie chemiczne
Pierwsza pomoc polega na natychmiastowym zmyciu żrącej substancji dużą ilością bieżącej zimnej wody. Następnie należy przemyć oparzone miejsce w celu zobojętnienia 1% roztworem kwasu octowego w przypadku oparzenia zasadą lub 1% roztworem wodorowęglanu sodu przy oparzeniu kwasem. Nie należy stosować żadnych maści lecz zabezpieczyć oparzone miejsce jałowym opatrunkiem. Jeżeli oparzenie jest głębokie lub rozległe, należy skonsultować się z lekarzem. Jeżeli w trakcie wypadku doszło do oblania odzieży żrącą cieczą, zdjąć wszystkie zmoczone części garderoby. Nie wolno jednak odrywać ubrania przyklejonego do skóry (np. rajstop), pozostawiając to fachowej opiece lekarskiej.  
Zatrucie
Do zatrucia substancjami chemicznymi może dojść w wyniku wdychania ich par (zatrucie poprzez drogi oddechowe) lub ich połknięcie (zatrucie poprzez przewód pokarmowy). Gdy doszło do zatrucia parami substancji, należy wyjść z laboratorium i stanąć w pobliżu otwartego okna. Gdy substancja dostanie się do ust, należy ją natychmiast wypluć i przepłukać usta wielokrotnie wodą. Po połknięciu substancji toksycznej należy postępować zgodnie z zaleceniami podanymi w karcie charakterystyki substancji chemicznej. Nie wolno prowokować wymiotów po połknięciu kwasów, zasad lub większości rozpuszczalników organicznych.
Często lekceważona jest możliwość zatrucia przez wniknięcie substancji chemicznych poprzez skórę. Takie zatrucia są bardzo niebezpieczne, gdyż objawiają się niekiedy po kilku godzinach. Po wystąpieniu pierwszych objawów trzeba skontaktować się z lekarzem podając, jakie substancje należy rozpatrywać jako ewentualne źródło zatrucia.
Pożar
Potencjalną przyczyną pożaru w laboratorium chemicznym może być zapalenie się par substancji lotnych w wyniku ich kontaktu ze źródłem ognia (płomień palnika, iskra elektryczna, wyładowanie elektrostatyczne), ogrzanie par powyżej temperatury zapłonu lub niekontrolowany przebieg reakcji chemicznej (np. sodu z wodą). W przypadku zaistnienia pożaru należy głośno poinformować przebywające w pobliżu osoby w szczególności pracowników Zakładu.
Drobne pożary substancji w naczyniach (np. płonący w probówce lub w zlewce rozpuszczalnik) gasi się przez nakrycie siatką ceramiczną, tkaniną szklaną, mokrą ścierką lub innym materiałem niepalnym. Rozlanych palących się cieczy nie wolno gasić wodą! Woda nie nadaje się także do gaszenia urządzeń pod napięciem oraz reagujących z nią substancji (np. sód, wodorki metali).
Jeżeli w czasie pożaru zapali się ubranie na człowieku, to należy w miarę możliwości zrzucić płonącą odzież. Nie wolno przy tym biegać, aby nie rozniecać dodatkowo ognia. Do gaszenia można użyć koca gaśniczego (należy nim owinąć płonącego człowieka), ewentualnie wody.  
Awaria sieci gazowej
W przypadku awarii sieci gazowej, np. gdy w pomieszczeniu wyczuwalny jest zapach gazu, należy wyłączyć wszystkie źródła ognia i powiadomić asystenta.